Jedną z metod, niekiedy jedyną, jest dezodoryzacja wywiewanych z oczyszczalni, zanieczyszczonych odorantami gazów.
Pod pojęciem gazów należy rozumieć powietrze zanieczyszczone odorantami. Ich emisja ma miejsce zwykle w obiektach o przestarzałej technologii, błędnie zaprojektowanych lub znacznie przeciążonych. Niekiedy instalacje do dezodoryzacji gazów wywiewanych z oczyszczalni ścieków stosuje się także profilaktycznie dla nowo budowanych obiektów, zwłaszcza wtedy, gdy są one (zwykle z konieczności) lokowane w pobliżu osiedli mieszkaniowych.
Pierwszym krokiem w procesie dezodoryzacji gazów z rozpatrywanych obiektów jest ich hermetyzacja i ujęcie w emisję zorganizowaną. Wśród obiektów emitujących odoranty są takie, które zwykle są umiejscowione w budynkach (np. kraty, pompownie) - wtedy ujęcie zanieczyszczonego nimi powietrza można zapewnić poprzez system wentylacji wywiewnej - oraz takie (np. osadniki i piaskowniki), które można hermetyzować poprzez instalowanie szczelnych kopuł, np. z żywic syntetycznych, na konstrukcjach stalowych.
Z uwagi na konieczność pokonania sit wiążących wodę odwadnianie osadów wymaga dostarczenia odpowiedniej ilości energii. Ponieważ osad ma różną zdolność wiązania wody i różne wielkości sił używanych do oddzielania fazy stałej od ciekłej, do odwadniania wykorzystuje się trzy następujące po sobie metody.
Należą do nich1,2 zagęszczanie osadu, odwadnianie mechaniczne oraz metody termiczne.
Zagęszczanie osadu może być prowadzone z wykorzystaniem naturalnych sił grawitacji lub sił odśrodkowych wytworzonych mechanicznie (w ten sposób oddzielana jest tylko ta część wody, która jest słabo związana w aglomeracie kłaczka osadu). W celu usunięcia wody niezwiązanej podczas odwadniania mechanicznego wytwarzane są większe różnice ciśnień lub większe siły odśrodkowe, natomiast wody: kapilarna, międzycząsteczkowa, adsorpcyjna i wewnętrzna usuwane są z kłaczka osadu tylko na drodze termicznej.
W procesie mechanicznego odwadniania osadu do oddzielania fazy stałej od ciekłej służą dwie zasadnicze operacje1: filtracja przy pomocy ciśnienia (taśmowe prasy filtracyjne) oraz rozdział faz za pomocą sztucznie wytworzonych sił odśrodkowych (wirówki).
Podczas mechaniczno-biologicznego oczyszczania ścieków powstają silnie uwodnione osady ściekowe, które dotychczas najczęściej trafiały do środowiska w postaci wstępnie ustabilizowanej (np. po stabilizacji tlenowej, beztlenowej lub wapnem).
Uwodnione osady, zbierane na poszczególnych etapach oczyszczania, różnią się właściwościami fizykochemicznymi i biologicznymi. Charakteryzują się dużą zawartością związków organicznych i z tego też powodu mogą znaleźć zastosowanie w rolnictwie po uprzedniej ich biodegradacji, która polega na zniszczeniu bakterii chorobotwórczych i mineralizacji substancji organicznej łatwo ulegającej rozkładowi.
Kompostowanie jest biotermicznym procesem przerobu odpadów biologicznych, w którym rozkład substancji organicznych następuje w warunkach tlenowych w wyniku działalności drobnoustrojów. Przetwarzanie osadów ściekowych na kompost jest korzystne, gdyż zapewnia to w pewnym stopniu ich unieszkodliwienie pod względem sanitarno-epidemiologicznym, a także bardzo poprawia cechy organoleptyczne, tj. zapach, barwę, granulację czy wartość nawozową. Podczas procesu kompostowania występuje podwyższona temperatura, która przyczynia się do likwidacji części mikroorganizmów chorobotwórczych, jaj pasożytów i innych patogenów. W dalszych fazach kompostowanie odbywa się przy współudziale pleśni i grzybów, które wytwarzają substancje o selektywnym działaniu antybiotycznym.
Centralna Oczyszczalnia Ścieków w Gliwicach jest mechaniczno-biologiczną oczyszczalnią z chemicznym wspomaganiem usuwania fosforu, beztlenową stabilizacją osadu oraz odzyskiem biogazu dla celów energetycznych i cieplnych. Oddana została do eksploatacji w czerwcu 2002 r.
Może przyjąć 51 tys. m3/d ścieków i oczyścić je do wartości zgodnych z ustawodawstwem polskim i dyrektywą 91/271/EWG.
Obecnie oczyszcza ok. 30 tys. m3/d ścieków (z tego 17% stanowią ścieki przemysłowe). Ich skład zmienia się nie tylko w ciągu doby, ale również w ciągu tygodnia. Zmienność ta oraz symultaniczność nitryfikacji i denitryfikacji w jednym reaktorze o przepływie karuzelowym powodują, że w osadzie czynnym rozwijają się bakterie nitkowate. Przez większą część roku pozostają one w równowadze (ich liczebność nie przekracza 2,5 w skali 0-5, a wartość indeksu osadu utrzymuje się w granicach 150-170 cm3/g). Jednak obecność tych bakterii powoduje, że osad jest wrażliwy na zakłócenia technologiczne.
