Pierwszy, znany od ponad 5000 lat detergent, to mydło. Najpierw używano go do prania i przemywania ran. Dopiero w II w n.e. zaczęto używać mydła do mycia. Za pomocą mydła walczono z brudem przez następne wieki, aż w 1916 roku, niemiecki chemik Fritz Gunther opracował formułę pierwszego współczesnego detergentu. Ze względu na jego żrący charakter, znalazł on zastosowanie tylko w przemyśle. Na pierwszy łagodny dla skóry człowieka detergent trzeba było poczekać do 1933 roku.
Detergenty w różny sposób działają na brud: mogą zachowywać się jak tzw. surfaktanty, mogą zmieniać pH powierzchni cieczy i w ten sposób zrywać wiązania wodorowe brudu z powierzchnią albo powodować rozkład substancji tworzącej brud. Mogą także obniżyć twardość wody i w ten sposób poprawić tzw. zwilżalność powierzchni, mogą rozkładać brud przez utlenianie albo katalizować proces rozkładu. Inne mogą działać pianotwórczo i w ten sposób zwiększać powierzchnię styku brudu ze środkiem myjącym.